Namens de NTVH-literatuurcommissie: D. Claushuis, B. van Erven, T. Grob, E. Hesius, B. Batman, T. Flinsenberg en M. Bosch, deze editie m.m.v  M-D. Levin.

“In een oogopslag op de hoogte, met deze selectie van klinisch relevante literatuur van de laatste 2 jaar”

 

EERSTELIJNSBEHANDELING

1. Venetoclax plus obinutuzumab versus chloorambucil plus obinutuzumab bij niet eerder behandelde CLL-patiënten

Lancet Oncol 2020

Venetoclax plus obinutuzumab is effectief gebleken als behandeling voor patiënten met CLL. In deze studie is de werkzaamheid op lange termijn van een combinatiebehandeling met venetoclax plus obinutuzumab vergeleken met een behandeling met chloorambucil plus obinutuzumab bij patiënten met niet eerder behandelde CLL. Twee jaar na stopzetting van de behandeling blijkt venetoclax plus obinutuzumab de progressievrije overleving significant te verbeteren in vergelijking met chloorambucil plus obinutuzumab, waardoor een behandelingsoptie van beperkte duur wordt geboden voor patiënten met niet eerder behandelde CLL.

Bekijk paper

2. Acalabrutinib met of zonder obinutuzumab versus chloorambucil plus obinutuzmab bij niet eerder behandelde CLL-patiënten

Lancet 2020

Acalabrutinib is een selectieve, covalente Bruton-tyrosinekinaseremmer. In deze studie is de werkzaamheid van acalabrutinib met of zonder obinutuzumab vergeleken met chloorambucil plus obinutuzumab bij patiënten met behandelingsnaïeve CLL. Acalabrutinib met of zonder obinutuzumab verbeterde de progressievrije overleving significant ten opzichte van chemo-immunotherapie met obinutuzumab-chloorambucil. Dit levert een chemotherapievrije behandelingsoptie op met een acceptabel bijwerkingenprofiel dat consistent is met eerdere onderzoeken.

Bekijk paper

3. Ibrutinib en venetoclax als eerstelijnsbehandeling van CLL

NEJM 2019

Ibrutinib, een remmer van Bruton-tyrosinekinase, en venetoclax, een remmer van B-cellymfoom 2-eiwit, zijn goedgekeurd voor patiënten met chronische lymfatische leukemie. Preklinische onderzoeken hebben een mogelijke synergetische interactie van hun combinatie aangetoond. In deze studie was de combinatie van venetoclax en ibrutinib een effectief oraal regime voor hoogrisicopatiënten en oudere patiënten met CLL.

Bekijk paper

BEHANDELING R/R CLL


4. Ibrutinib plus venetoclax bij recidiverende/refractaire CLL: de CLARITY-studie

J Clin Oncol. 2019

De behandeling van chronische lymfatische leukemie heeft een revolutie teweeggebracht door gerichte therapieën die proliferatie remmen (ibrutinib) of apoptose reactiveren (venetoclax). Beide verbeteren de overleving bij CLL significant en vervangen chemo-immunotherapie voor veel patiënten. Individueel leiden ze echter zelden tot uitroeiing van meetbare residuele ziekte (MRD). In de CLARITY-studie wordt ibrutinib gecombineerd met venetoclax om detecteerbare CLL uit te roeien met als doel het volledig stoppen met therapie. De combinatie van ibrutinib plus venetoclax werd goed verdragen door patiënten met recidiverende of refractaire CLL. Bovendien was er een hoge mate van uitroeiing van MRD die bij sommige patiënten leidde tot stopzetting van de therapie.

Bekijk paper

5. Venetoclax en ibrutinib voor patiënten met recidiverende/refractaire CLL

Blood 2021

De introductie van ibrutinib, samen met andere BTK-remmers zoals het onlangs goedgekeurde acalabrutinib, en venetoclax heeft geleid tot een paradigmawijziging bij de behandeling van CLL. De logische volgende stap is het combineren van ibrutinib met venetoclax. Deze studie laat hoge percentages complete remissie (CR) zien met toenemende mate van niet-detecteerbare minimale residuele ziekte (uMRD) in de loop van de tijd door ibrutinib plus venetoclax in R/R CLL.

Bekijk paper

6. ASCEND: Fase III, gerandomiseerde studie van acalabrutinib versus idelalisib plus rituximab of bendamustine plus rituximab bij recidiverende of refractaire CLL

Clin Oncol 2020

Acalabrutinib, een zeer selectieve, krachtige Bruton-tyrosinekinaseremmer, werd geëvalueerd en vergeleken met andere middelen in deze wereldwijde, multicenter, gerandomiseerde, open-label, fase III-studie bij patiënten met R/R CLL. Acalabrutinib verbeterde de progressievrije overleving significant in vergelijking met idelalisib plus rituximab of bendamustine plus rituximab en heeft een acceptabel bijwerkingenprofiel bij patiënten met R/R CLL.

Bekijk paper

7. Acalabrutinib monotherapie bij patiënten met CLL die ibrutinib niet verdragen

Blood Adv. 2019

De Bruton-tyrosinekinaseremmer ibrutinib verbetert de resultaten voor patiënten met CLL. Sommige patiënten ervaren echter ongewenste voorvallen ('adverse events', AE's) die tot stopzetting leiden. Acalabrutinib is een krachtige, covalente BTK-remmer met een grotere selectiviteit dan ibrutinib. In deze studie is de veiligheid en werkzaamheid geëvalueerd van tweemaaldaags 100 mg acalabrutinib  of eenmaal daags 200 mg bij patiënten met CLL die ibrutinib stopten vanwege intolerantie. Acalabrutinib werd goed verdragen met een hoog responspercentage bij patiënten die eerder intolerant waren voor ibrutinib.

Bekijk paper

8. Onderhoud met ofatumumab verlengt de progressievrije overleving bij recidiverende CLL

Blood Cancer J. 2019 

Dit paper rapporteert de uiteindelijke analyse van de PROLONG-studie waarin gekeken is naar een ofatumumab onderhoudstherapie bij recidiverende CLL. Onderhoud met ofatumumab verlengde significant de progressievrije overleving bij patiënten met recidiverende CLL en werd goed verdragen.

Bekijk paper

9. Langetermijnresultaten van een gerandomiseerde dosisoptimalisatiestudie van CAR-T-cellen in recidiverende CLL

J Clin Oncol 2020

Deze studie beschrijft de langetermijnresultaten van anti-CD19 chimere antigeenreceptor T (CAR-T)-cellen bij patiënten met R/R CLL. Bij patiënten met gevorderde CLL kan een dosis van 5 × 108 CART-19 effectiever zijn dan 5 × 107 CART-19 voor het induceren van complete remissie zonder overmatige toxiciteit. Het bereiken van complete remissie na CART-19-infusie, ongeacht de celdosis, is geassocieerd met een langere algehele overleving en progressievrije overleving bij patiënten met recidiverende CLL.

Bekijk paper

10. Allogene stamceltransplantatie voor CLL in het tijdperk van nieuwe middelen

Blood Adv. 2020

Hoewel nieuwe middelen steeds betere resultaten laten zien voor patiënten met chronische lymfatische leukemie, zal een subgroep van de patiënten alle beschikbare behandelingen moeten doorlopen. Het begrijpen van de resultaten voor potentieel genezende modaliteiten, waaronder allogene hematopoëtische stamceltransplantatie (alloHCT) na een behandeling met nieuwe middelen, is van cruciaal belang bij het vaststellen van behandelstrategieën die gericht zijn op langdurige ziektebestrijding. Beslissingen om over te gaan tot alloHCT dienen rekening te houden met comorbiditeit en de verwachte respons op de resterende therapeutische opties.

Bekijk paper

REVIEWS


11. Behandeling van CLL

NEJM 2020

De overgang van op chemotherapie gebaseerde regimes naar nieuwe, moleculair gerichte middelen is gebaseerd op een reeks van klinische onderzoeken. De voordelen die hiermee gepaard gaan zijn het grootst bij patiënten met een hoog risico CLL en zijn minder uitgesproken bij patiënten met CLL met een laag risico. De nieuwe behandelingsbenaderingen brengen echter ook uitdagingen met zich mee. Combinatietherapieën zullen helpen om het gebruik van de nieuwe gerichte medicijnen te optimaliseren.

Bekijk paper

12. Hoe behandel ik ibrutinib-intolerantie en complicaties bij patiënten met CLL?

Blood 2019

Toen ibrutinib aanvankelijk werd ontwikkeld, waren er beperkte therapeutische alternatieven voor CLL. Op dit moment zijn er echter verschillende effectieve alternatieve middelen beschikbaar, dus kan worden overwogen om over te schakelen naar een alternatieve CLL-gerichte therapie. Gezien de voortdurende uitbreiding van ibrutinib over vele therapeutische gebieden, is onderzoek naar de pathogenese van bijwerkingen en complicaties nodig. In dit artikel worden strategieën besproken om veelvoorkomende bijwerkingen die verband houden met ibrutinib aan te pakken.

Bekijk paper

13. Hoe behandel ik met op venetoclax gebaseerde behandelingen?

Blood 2020

In dit artikel wordt de praktische toepassing van venetoclax als eerstelijnsbehandeling en behandeling van R/R CLL besproken. Venetoclax is zeer actief in het bereiken van diepe remissie voor de meeste behandelde patiënten met CLL, inclusief diegenen met een hoogrisico ziekte zoals del (17p) CLL.

Bekijk paper