Vanuit het Radboudumc in Nijmegen wordt in internationaal verband door veertien Europese ziekenhuizen en instituten gewerkt aan het onderzoeksproject ImmunoSep: gepersonaliseerde immuuntherapie voor ziekenhuispatiënten met sepsis.

Sepsis – bloedvergiftiging – is een gevaarlijke aandoening die ontstaat als reactie op een infectie door een bacterie, virus of schimmel. In januari publiceerde The Lancet een artikel over sepsis naar aanleiding van een Amerikaans onderzoek over cijfers uit 2017. Dat becijferde dat de ziekte jaarlijks wereldwijd haast 50 miljoen mensen treft en twee keer zoveel levens eist dan voorheen werd gedacht, zo’n 11 miljoen. Sepsis is ook een van de voornaamste doodsoorzaken bij ziekenhuispatiënten. Drie à vier op de tien patiënten die sepsis oploopt overleeft de ziekte niet.

Het aantal mensen dat overlijdt aan sepsis neemt steeds meer toe. In 2000 stierven er 768 mensen aan een vorm van sepsis in Nederland, in 2018 waren dat er 1482. De toename wordt met name veroorzaakt doordat sepsis vaak moeilijk te herkennen is en niet altijd juist wordt gediagnosticeerd. Dat is de laatste jaren aan het verbeteren, waardoor meer sepsisgevallen aan het licht komen. Niet voor niets wordt sepsis wel als een ‘sluipmoordenaar’ omschreven.

Chronische aandoeningen

Vooral ziekenhuispatiënten in risicogroepen lopen gevaar: ouderen, zuigelingen, mensen met een verminderde afweer en mensen met chronische aandoeningen als diabetes, kanker en long- of nierproblemen lopen het hoogste risico op sepsis. De ziekte wordt doorgaans behandeld met antibiotica en behandeling op de intensive care.

Vanuit Nijmegen wordt er nu gewerkt aan gepersonaliseerde immuuntherapie in plaats van een standaardbehandeling. Bij elke patiënt verloopt sepsis namelijk op een eigen manier, en een therapie op maat kan de behandelresultaten aanmerkelijk verbeteren. Om tot zo’n gepersonaliseerde behandeling te komen wordt de traditionele standaardbehandeling als het ware opgeknipt in een serie specifieke behandelingen op maat.

ImmunoSep richt zich als eerste op het opzetten en uitvoeren van een grote gerandomiseerde studie naar de effectiviteit van gepersonaliseerde immuuntherapie.

ImmunoSep wordt gecoördineerd vanuit Nijmegen, en krijgt 10 miljoen subsidie van de EU voor een periode van 4 jaar. Naast Nederlandse ziekenhuizen doen er ook instellingen mee uit Duitsland, Frankrijk, Griekenland, Groot-Brittannië, Israël, Oostenrijk, Roemenië en Zwitserland.

Bronnen
1. Lees hier het persbericht van ImmunoSep.
2. Lees meer op de website van de Europese Unie, die ImmunoSep ondersteunt.
3. De Nederlandse cijfers over sepsis en andere doodsoorzaken zijn te vinden op Statline, de website van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS)
4. In The Lancet van 16 januari 2020 stond een uitgebreid artikel over onderzoek naar sepsis wereldwijd met de titel ‘The global burden of sepsis’.