Waar mensen met vaste kankers goed reageren op een geïnactiveerd varicellazostervaccin (VZV), blijken patiënten met hematologische kankers hier anders op te reageren, zo schrijven onderzoekers van de Universiteit van Chicago onlangs in de Lancet.

De incidentie van herpes zoster is twee- tot driemaal hoger bij kankerpatiënten dan in de algemene bevolking van 50 jaar of ouder. Een levend afgezwakt vaccin blijkt echter gecontra-indiceerd te zijn bij immunogedeprimeerde patiënten. Een recente studie heeft de werkzaamheid en veiligheid onderzocht van een geïnactiveerd VZV-vaccin bij patiënten met hematologische en vaste kankers.

Gerandomiseerde studie

Deze fase 3, dubbelblinde, placebo-gecontroleerde multicenter studie werd uitgevoerd in 329 centra verspreid over 40 landen. Hierin werden patiënten met vaste tumoren geïncludeerd die chemotherapie ontvingen alsmede patiënten met hematologische kankers die wel of geen chemotherapie ontvingen. De patiënten (n=5286) werden gerandomiseerd verdeeld over een VZV vaccin dat geïnactiveerd is door gammastralen (n=2637) en een placebo (n=2649).

Werkzaamheid

Uit een tussentijdse analyse bleek dat het vaccin niet werkzaam was bij de hematologische patiënten. Dit resulteerde in het vroegtijdig stoppen van de studie. Bij patiënten met vaste tumoren werd herpes zoster geconstateerd bij 22 van de 1328 patiënten (6,7 per 1000 persoonsjaren) die het VZV vaccin ontvingen, en 61 van 1350 patiënten (18,5 per 1000 persoonsjaren) die de placebo ontvingen. De geschatte werkzaamheid van het vaccin bij patiënten met vaste tumoren bedroeg 63,6% (97,5% CI 36,4 tot 79,1).

Bijwerkingen

De ontstane bijwerkingen waren vergelijkbaar bij de behandelde groepen (22,5% in de groep die het vaccin ontving vs 21,0% in de placebogroep; risicoverschil 1,5%, 95% CI −1,7 tot 4,6). Aan het vaccin gerelateerde ernstige bijwerkingen waren minder dan 1% in elke groep, waarbij vaccingerelateerde reacties op de injectieplaats vaker voorkwamen bij de vaccingroep dan in de placebogroep. Het vaccin werd bovendien goed verdragen door patiënten met hematologische kankers. De geschatte werkzaamheid van het vaccin tegen herpes zoster was hier 16,8% (95% CI−17,8 tot 41,3).

In conclusie kan het geïnactiveerde VZV-vaccin een uitkomst bieden voor herpes zosterpreventie bij patiënten met vaste tumormaligniteiten die chemotherapie krijgen, maar blijkt het minder effectief te zijn bij patiënten met hematologische maligniteiten.

Bron
1. Mullane KM, Morrison VA, Camacho LH et al. Safety and efficacy of inactivated varicella zoster virus vaccine in immunocompromised patients with malignancies: a two-arm, randomised, double-blind, phase 3 trial. Lancet Infect Dis. 2019 Sep;19(9):1001-1012.